Arnoldus Leydecker

kanunnik en scholaster

212

Arnoldus Leydecker

Ligging:

Deze zerk nr. 212 is na 1956 verdwenen. De zerk werd niet geregistreerd door R.T. Muschart in 1939.

Beschrijving:

Op basis van een foto, gemaakt in 1956 door G.Th. Delemarre in opdracht van de RCE volgt de beschrijving van de zerk:

Het betreft hier een grafzerk waarvan het bovenste gedeelte ontbreekt. Te zien is dat de zerk voorzien is van een randschrift in gotische letters met in de hoeken vierpassen. In de vierpassen de symbolen van de evangelisten, links- en rechtsboven ontbreken deze symbolen. Links- en rechtsonder zijn nog twee gevleugelde symbolen te zien, waarschijnlijk de adelaar (Johannes) en de engel (Matheus).

De volgende tekst is nog te ontcijferen op het randschrift:
"--
-- MGR . ARN--LDs . LEIJDECKER
-- CANONIC --
-- ECCLESIE . ANo . --"

Binnen de rand zijn twee pilaren, tegen de rand leunend, te zien met daarbinnen een priester figuur, met gevouwen handen voor de borst. Onder het gewaad zijn nog twee voeten te zien, gehuld in een soort slippers. Het bovenste gedeelte, het hoofd, ontbreekt.


Familiegeschiedenis:

Het is waarschijnlijk dat deze grafzerk toebehoorde aan Arnoldus Leydecker.
Arnoldus, ook aangeduid met de titel 'meester' was kanunnik en scholaster van Sunt-Walburgen in Arnhem (1519 en 1537). Arnt was de zoon van Andries en Derxken (Theoderica) Leyendecker. Het echtpaar bezat een bierbrouwerij aan de noordzijde van de Rijnstraat. Andries kwam uit een welvarende familie die belangrijke posities in Arnhem in naam. Toen Andries in 1493/1494 overleed zetten Derxken de brouwerij voort. Uit stadsrekeningen blijkt dat het een grote brouwerij was met een relatief grote brouwketel. In de periode 1498-1518 was haar brouwerij een van de grootste van Arnhem met een jaarproductie van ca. 167.000 liter (ongeveer 10% van de totale bierproductie van Arnhem). De opbrengsten van de brouwerij investeerde Derxken in vastgoed. Ze kocht in 1495 het 'kleine weertken', een buiten de Sabelspoort gelegen stuk grasland, wat haar 456 Rijnse guldens kostte. Uiteindelijk wendde Arnold het familiekapitaal aan om in 1541 een pand aan te kopen voor de vestiging van een weduwegasthuis.

Arnoldus wordt genoemd als scholaster. Dit hield in dat hij het hoofd was van een middeleeuwse kapittelschool. Deze geestelijke was verantwoordelijk voor het onderwijs, vaak aan toekomstige priesters. De term komt uit het Latijnse scholasticus, wat schoolmeester betekent.

Arnoldus Leydecker komt vanaf 1519 tot 1550 voor in registraties in het Gelders Archief.
In 1535 heeft Arnold een gasthuis ingericht (in het huis dat van Roloff Velckener was) en in 1539 koopt hij een huis van Jacob van Tuyll, op de hoek van de Cleyn Rynstrate, en maakt hiervan een woning voor zes arme vrouwen, van wie er drie wekelijke 'preuve zullen genieten van de Zieltafel' in de Moederkerk.

In 1550 geeft Arnold Leydecker, in de functie van executeur testamentair van wijlen Johannes Viirssen, secretaris van Hertog Karel, 200 goudguldens aan de kerkmeesters van de parochiekerk (Eusebiuskerk) voor de bouw van de kerktoren en het houden van uitdelingen van 100 tarwebroden per jaar aan de armen.

De naam Arnoldus Leydecker wordt ook geschreven als Arnolt / Arnoldt / Arnt / Arndt Leijendecker / Leijdecker, enz.


Bijzonderheden:

De Rijksdienst van Cultureel Erfgoed registreerde deze zerk als afkomstig uit de Eusebiuskerk, terwijl normaal gesproken een kanunnik van Sint Walburg in die kerk begraven werd. Zo werd in 1561 de kanunnik Jacob Ruiter wel in de St Walburgiskerk begraven. Uit de kerkboeken van de Hervormde Gemeente Arnhem blijkt dat Arnoldus Leydecker eigenaar was van drie grafzerken in de Eusebiuskerk (zie afbeeldingen).

De St. Walburgiskerk is van oorsprong een zogeheten kapittelkerk; een kerk voor kanunniken. Kanunniken zijn geestelijken die de drie geloften van kloosterlingen tot celibaat, armoede en gehoorzaamheid niet hoeven af te leggen. Deze kanunniken hebben in de veertiende eeuw de St. Walburgiskerk laten bouwen.
Uit middeleeuwse geschriften valt af te leiden dat de St. Walburgiskerk in 1369 voltooid was.

De zerken genummerd 84, 85 en 86 werden in de eerste kerkboeken van de Hervormde Gemeente Arnhem geregistreerd op naam van Arnold Leijendecker.

De grafzerk met het nummer 85 was in 1890 nog in de Eusebiuskerk aanwezig. Die zerk werd toen geregistreerd door Sloet en Van Meurs (hun nr. 127) op naam van Andries Leyēdecker (overleden 27 december MIIII XCIV = 1494) en Derick Andries huisvrouw (overleden 2 april 153?) en Johanna Leideckers (overleden 1 augustus 1630).
De grafzerk met het nummer 84 is nog steeds in de Eusebiuskerk aanwezig (terug te vinden onder nr. 85) en staat op naam van Gerryt Leydecker, Andrees Leydecker Gerritsoen en Willemke Peelen, huisvrouw van Andries Leydecker.

Opvallend is dat er in de kerkboeken van de Hervormde Gemeente, naast bovenstaande drie grafplaatsen, nog vier grafplaatsen op naam van Arnold Leydecker stonden. Terug te vinden bij de afbeeldingen.


Meer weten?
Neem contact met ons op!


2024 - Alle rechten voorbehouden
Powered by Webi it Up