Tussen de vele grafzerken in de vloer ligt een kleine, rechthoekige steen van nog geen meter lang. De meeste bezoekers lopen er ongemerkt aan voorbij. Toch vertelt juist deze bescheiden grafsteen een bijzonder verhaal. Wie de tekst aandachtig bekijkt, ziet namelijk iets onverwachts: de hele inscriptie is in het Frans. Dat is opvallend. De meeste grafzerken uit het begin van de zeventiende eeuw zijn geschreven in het Nederlands of het Latijn. Hoe komt een Franstalige grafsteen dan terecht in een Arnhemse kerk?
De steen herdenkt Marie de Danois, die op 12 augustus 1623 overleed. In het midden staat een klein wapenschild. Daarnaast wordt haar echtgenoot genoemd: Daniel de Bersieux, kapitein van een cavaleriecompagnie van graaf Ernst Casimir van Nassau. Lange tijd leek dat alles wat over het echtpaar bekend was. Hun namen kwamen nauwelijks voor in de geschiedenis van Arnhem. Wellicht mede doordat zijn naam op de grafzerk geschreven staat als ‘Bresieux’. De zoektocht in het Gelders Archief leverde in eerste instantie niets op, wel toen er gezocht werd op de naam ‘Bersieux’. Toen kwam er een Franstalige akte uit 1616 aan het licht. Daarin wordt Daniel de Bersieux genoemd als kapitein-luitenant in de compagnie van graaf Ernst Casimir. Nog interessanter is wat de akte verder vertelt. Daniel geeft zijn vrouw Marie volmacht om namens hem zaken af te handelen in Metz en het omliggende Pays Messin. Zij onderhandelt daar over financiële geschillen, sluit overeenkomsten en verleent kwijtingen. Enkele maanden later bekrachtigt Daniel in Arnhem officieel alles wat zij heeft geregeld.
Daarmee krijgt de grafsteen ineens een nieuwe betekenis. Daniel en Marie waren niet alleen Franstalig; zij hadden ook aantoonbare banden met de Franse stad Metz. Waarschijnlijk woonden zij daar voordat zij naar Arnhem kwamen.
Ook de militaire loopbaan van Daniel wordt langzaam zichtbaar. Een Arnhemse akte uit 1619 vermeldt dat ene Bowiers als luitenant onder de compagnie van ritmeester Daniel de Bersieux naar Bohemen vertrekt. Om zich voor te bereiden op de veldtocht koopt hij paarden, wapens en andere uitrusting. Daarmee wordt duidelijk dat de compagnie van Daniel betrokken was bij de gebeurtenissen die zouden uitgroeien tot de Dertigjarige Oorlog.
Marie overleed in 1623 en werd begraven in de Eusebiuskerk. Na haar overlijden trouwde Daniel met Anna Otterbeeck, de weduwe van de Arnhemse stadssecretaris Gerhard Sluisken. Op 5 augustus 1626, ernstig ziek maar nog helder van geest, liet hij zijn testament opmaken. Daarin benoemde hij Anna officieel tot zijn echtgenote en hun jonge zoon Jacob tot zijn enige erfgenaam.
Opvallend genoeg blijft Daniel vrijwel onvindbaar in de militaire geschiedenis. Zijn naam ontbreekt in de bekende standaardwerken over het Staatse leger. Toch leveren de Arnhemse archieven steeds nieuwe aanwijzingen op. Een akte uit 1630 noemt zijn weduwe Anna Otterbeeck en beschrijft Daniel als commandant van de kurassierscompagnie van graaf Ernst Casimir van Nassau. Kurassiers vormden de elite van de cavalerie. Als commandant was Daniel verantwoordelijk voor de opleiding van zijn ruiters, de discipline binnen de compagnie en de aanschaf van paarden en bewapening.
Waarschijnlijk werd Daniel ook in de Eusebiuskerk begraven. In de kerkboeken wordt graf nummer 81 namelijk aangeduid als ‘Captain Daniel zerk’. Later ging het graf over op zijn zoon Jacob.
Toch zijn nog lang niet alle raadsels opgelost. Het wapenschild op de grafsteen is nog altijd niet geïdentificeerd. Mogelijk verwijst het naar de familie van Marie in Metz of het Pays Messin. Ook over Marie zelf weten we nog weinig. Was De Danois werkelijk haar familienaam, of verwijst die naar een andere afkomst?
Juist dat maakt deze kleine grafsteen zo bijzonder. Hij herdenkt niet alleen een vrouw die ruim vierhonderd jaar geleden overleed. Hij vormt ook het begin van een historisch speurwerk dat voert van de Eusebiuskerk naar de archieven van Arnhem en uiteindelijk zelfs naar Metz. Misschien ligt daar nog altijd een document verborgen dat de laatste puzzelstukken van dit bijzondere verhaal onthult.
